7 tips om jouw assertiviteit te vergroten

dickdezwart • 12 december 2023

Assertiviteit, een sleutelbegrip in de sociale psychologie, draait om de manier waarop je in sociale situaties met anderen omgaat.




Assertief zijn betekent opkomen voor jezelf en je standpunten uiten zonder (woordelijk of fysiek) agressief te worden. Voor velen is dit een uitdaging, maar gelukkig is assertiviteit een vaardigheid die je kunt ontwikkelen. In deze blog ontdek je wat assertief gedrag inhoudt en krijg je een aantal tips om je assertiviteit te vergroten.


Hoe ziet assertief gedrag eruit?

Assertief gedrag uit zich op verschillende manieren. Een greep uit de mogelijke uitingsvormen:


  • Op een vriendelijke maar duidelijke manier zeggen wat je wel en niet wilt of vindt.
  • Verzoeken durven weigeren en 'nee' durven zeggen.
  • Emoties durven uiten en kwetsbaarheid tonen.
  • Kritiek durven geven en ontvangen.
  • Complimenten kunnen geven en ontvangen.
  • Je eigen keuzes maken zonder je druk te maken over de mening van anderen.
  • Voor jezelf spreken door vanuit de ik-vorm te communiceren.
  • Goed luisteren en de ander aankijken.
  • Conflicten niet uit de weg gaan, maar ze durven aangaan.
  • Bij je standpunt blijven, zelfs als anderen het er niet mee eens zijn.


Assertiviteit als communicatievorm

Je 'bent' niet assertief, maar je 'gedraagt' je zo. Assertiviteit is dus geen vast persoonlijkheidskenmerk maar eerder een communicatievorm. In de psychologie worden vier communicatiestijlen onderscheiden:


1. Passief

Je steekt je kop het liefst in het zand en gaat de confrontatie uit de weg. Je laat het initiatief aan de ander, uit angst om een conflict uit te lokken. Dit leidt tot een lose-win situatie.


2. Agressief

Je walst over de ander heen om eigen gewin te behalen, resulterend in een win-lose situatie. Jij wint, maar het gaat te koste van de relatie.


3. Passief-agressief

Combinatie van uitstellen, vermijden en slechte communicatie, leidend tot een lose-lose situatie. Slecht voor jezelf en zeker ook niet helpend voor de ander.


4. Assertief

Je bent helder en duidelijk in je communicatie, spreekt je gedachten uit. Je bent direct naar jezelf en naar anderen en neemt verantwoordelijkheden voor je acties. Je bent eerlijk en oprecht en respecteert zowel de ander, als jezelf: zo ben jij blij, de ander blij, is iedereen blij. Win-win.


Deze vorm van communiceren komt in de hedendaagse psychologie als beste communicatievorm naar voren. Je bent helder in je communicatie, spreekt je gedachten uit, bent direct naar jezelf en naar anderen en neemt verantwoordelijkheden voor je acties. Je bent eerlijk en oprecht en respecteert zowel de ander, als jezelf: jij blij, de ander blij, iedereen blij. Win-win



Hoe ontwikkel je assertief gedrag?

Als je dit leest, denk je misschien dat assertief gedrag iets is kunstmatigs en onnatuurlijk is. Maar het is juist jouw eigenlijke natuurlijke-staat-van-zijn (vrij naar Jan Geurtz). De kunst is dus zo dicht mogelijk bij jezelf te blijven en eerlijk te zijn naar je eigen wensen en grenzen. Hier de 7 tips die je beloofd waren.


Tip 1: Ga uit van je eigen kracht en waarde

Bedenk dat je net zoveel waarde hebt als anderen, wat essentieel is in conflictsituaties.


Tip 2: Vraag om wat je wilt

Laat anderen niet raden wat je nodig hebt. Durf te vragen, wetende dat nee hebben en ja kunnen krijgen beide mogelijkheden zijn.


Tip 3: Spreek in de ik-vorm

Communiceer helder over je eigen gevoelens en vermijd anderen te veroordelen.


Tip 4: Wat anderen van je denken, gaat jou niets aan

Laat de zorgen over wat anderen van je denken los om vrijer je gedachten en gevoelens te uiten.


Tip 5: Wees duidelijk en geloof wat je zegt

Maak concreet kenbaar wat je voelt en denkt zonder anderen te kwetsen. Ondersteun je woorden met passie en energie, wat je boodschap krachtiger maakt


Tip 6: Vat het niet persoonlijk op

Beschouw problemen zakelijk en formuleer een helder antwoord zonder het persoonlijk op te vatten. Over dat 'persoonlijk opvatten' lees je meer in een eerder blog.


Tip 7: Let op je lichaamshouding en blijf oefenen!

Een rechte rug, opgeheven kin en oogcontact bevorderen een krachtige lichaamstaal. Oefen je verbale en non-verbale vaardigheden door open gesprekken te voeren en te luisteren naar anderen.


Simpel toch? Nee hoor. In het echte leven zal je vaak teruggeworpen op je oude patronen en gedrag. Maar alle stapjes helpen, beginnend bij de bewustwording.


Wil je assertiviteit verder ontwikkelen? Overweeg dan de online training die binnenkort beschikbaar komt op de trainingsomgeving. Hou de berichtgeving daarvoor in de gaten. Een stap naar zelfverzekerd communiceren!


ps: Mis niks meer en meld je aan voor mijn 2-wekelijkse Updates. Gratis in jouw in-box.

ruzie op het werk
door dickdezwart 2 februari 2026
Geweldloze Communicatie klinkt soft, maar raakt precies waar samenwerking vastloopt. Over gevoelens, behoeften en GC toepassen zonder zweverigheid.
door dickdezwart 6 januari 2026
Het is weer die tijd van het jaar. Of dat nou januari is, september, of gewoon een maandagochtend waarop je denkt: zo wil ik het eigenlijk niet meer. Goede voornemens dienen zich aan als oplossingen. Strak, ambitieus en meestal ook meedogenloos. Ik ga mijn grenzen beter bewaken.Ik ga minder pleasen.Ik ga assertiever zijn.
door dickdezwart 26 juni 2025
Relationele intelligentie op reis, tips voor een relaxte en verbindende vakantie.
door dickdezwart 13 januari 2025
Waarom je van Jakhals-taal naar verbindende communicatie moet switchen.
door Dick de Zwart 5 juli 2024
Waarom het belangrijk is om echt even af te schakelen.
door dickdezwart 23 mei 2024
Over hoe we beter kunnen luisteren en communiceren als we Giraffe-oren opzetten. Marshall Rosenberg deelt zijn waardevolle inzichten.
door Dick de Zwart 27 februari 2024
Dit blog is een onderdeel van mijn zoektocht naar de formule die ervoor zorgt dat jouw verhaal blijft hangen. En dan vooral in positieve zin! In die zoektocht stuitte ik op het boek van Chris Anderson: De TED-methode. Ik deel graag met je hoe dit boek ons dichterbij de ultieme presentatieformule brengt. k ons dichterbij de ultieme presentatieformule brengt.
door dickdezwart 31 januari 2024
Ken je dat stemmetje in je hoofd dat fluistert: "Wanneer ontdekken ze dat ik eigenlijk helemaal niets kan?"
door dickdezwart 21 november 2023
Het spirituele perspectief op Leiderschap: Verbinding en betekenis
door dickdezwart 31 augustus 2023
“ Jij komt altijd te laat op onze meetings! ”, schreeuwt de de een. “ Nou, pffff, ik kan er ook niks aan doen. Het was superdruk onderweg! ”, stamelt de ander.
Meer posts