Doe Roos in je koffer als je op vakantie gaat.
Relationele intelligentie op reis, tips voor een relaxte en verbindende vakantie.
De tassen en spullen zijn gepakt, de zonnebrand ingeslagen, en de kinderen zijn al drie keer terug naar binnen gerend voor vergeten knuffels, nintendo en opladers. Jullie zijn op weg naar rust, ontspanning en… o ja, elkaar. Maar waarom lijkt die zomervakantie soms eerder een test van je relatievermogen dan een bron van verbinding?
Juist als we tijd hebben voor elkaar, lopen spanningen gemakkelijk op. Je zit dicht op elkaar, het comfort is sub-optimaal, iemand wil shoppen terwijl de ander liever ligt, en voor je het weet is er onbegrip of irritatie. Wat helpt dan?
Een beetje relationele intelligentie in je koffer.
De Roos van Leary in je strandtas
De Roos van Leary laat zien hoe gedrag van de één invloed heeft op het gedrag van de ander. Kort gezegd: dominant gedrag roept vaak volgzaam gedrag op, aanvallend gedrag lokt verzet uit, en meewerkend gedrag nodigt uit tot samenwerking.
Voorbeeld: Jij zegt geïrriteerd tegen je partner: “Doe nou eens normaal, ik heb al duizend keer gezegd dat ik even rust wil!” Grote kans dat de ander óf boos terugbijt, óf zich terugtrekt. Jouw ‘boven-tegen’ roept ‘onder-tegen’ op. Maar zeg je: “Ik merk dat ik moe ben en even wil opladen, kunnen we daar samen iets op verzinnen?” dan beweeg je naar ‘samen-naast’. De toon verandert, en de dynamiek ook.
Giraffetaal op het terras
In de geweldloze communicatie (ook wel giraffetaal genoemd, vernoemd naar het dier met het grootste hart), staat verbinding centraal. Geen verwijten, maar vier stappen:
- waarnemen zonder oordeel,
- je gevoel benoemen,
- je behoefte uitspreken en
- een verzoek doen.
Stel: je puber rolt met zijn ogen omdat jullie een stadje willen bezoeken. De reflex is misschien: “Kom op nou, we doen toch ook al van alles voor jou!” Maar wat als je zegt:
“Ik zie dat je met je ogen rolt. Ik vind ik vervelend, omdat ik hoop op een gezellige dag met elkaar. Zou je mee willen en daarna iets kiezen wat jij leuk vindt?”
Dan spreek je vanuit jezelf, zonder te beschuldigen. Je laat ruimte voor de ander én voor verbinding. Niet makkelijk, wel krachtig.
Vakantie = vergrootglas
De vakantie legt alles bloot. Waar je thuis nog kunt vluchten in werk, sport of scrollen, zit je nu samen aan het ontbijt. Frictie die er misschien al was, komt ineens naar boven. Gebruik dat niet als een reden voor ruzie, maar als een uitnodiging tot bewust contact.
Mini-tool voor onderweg: de drie R’s
Neem deze drie R’s mee in je mentale handbagage:
- Reflecteer: Wat gebeurt er in mij? Wat voel ik? Wat heb ik nodig?
- Respecteer: De ander mag anders reageren. Dat is geen aanval.
- Reageer bewust: Kies giraffetaal. Of zeg even niets. Adem.
Giraffetaal voor beginners (aan het zwembad)
- “Ik zie dat je stil bent vandaag. Klopt het dat je ergens mee zit?”
- “Ik merk dat ik gespannen raak als het plan steeds verandert. Zullen we samen even kijken wat haalbaar is?”
- “Ik geniet ervan als we samen koffie drinken zonder schermen. Zullen we dat straks doen?”
Je hoeft geen perfecte communicatie-goeroe te zijn. Het gaat erom dat je intentie klopt: je wilt begrijpen in plaats van winnen.
Vakantiemantra: “Ik kies verbinding”
Zet deze zin bovenaan je reisdagboek, je notities of je koelkastlijstje: “Ik kies verbinding.” Niet omdat het altijd lukt, maar omdat het richting geeft. Elke keer dat je bewust kiest om met zachtheid te reageren, versterk je je relationele spierkracht.
